از رنج کشیدن آدمی حر گردد از خیام رباعی 61

1 هر صبح که روی لاله شبنم گیرد بالای بنفشه در چمن خم گیرد

2 انصاف مرا ز غنچه خوش می‌آید کاو دامن خویشتن فراهم گیرد

1 مهتاب به نور دامن شب بشکافت می نوش دمی بهتر از این نتوان یافت

2 خوش باش و میندیش که مهتاب بسی اندر سر خاک یک به یک خواهد تافت

1 بر پشت من از زمانه تو می‌آید وز من همه کار نانکو می‌آید

2 جان عزم رحیل کرد و گفتم بمرو گفتا چه کنم خانه فرومی‌آید

1 تا کی غم آن خورم که دارم یا نه وین عمر به خوشدلی گذارم یا نه

2 پرکن قدح باده که معلومم نیست کاین دم که فرو برم برآرم یا نه

1 هر راز که اندر دل دانا باشد باید که نهفته‌تر ز عنقا باشد

2 کاندر صدف از نهفتگی گردد در آن قطره که راز دل دریا باشد

1 دنیا دیدی و هرچه دیدی هیچ است، و آن نیز که گفتی و شنیدی هیچ است،

2 سرتاسرِ آفاق دویدی هیچ است، و آن نیز که در خانه خزیدی هیچ است.